www.FFII.org.pl

*  Strona główna

*  Konsultacje KE

*  Dla prasy

*  Stanowiska

*  Sprawa w mediach

*  Aktualności

*  Więcej informacji

*  10 powodów

*  O nas / Kontakt

*  Odnośniki


Sponsorzy
Investin sp. z o.o.
doradztwo europejskie


Valid HTML 4.01!

Valid CSS!

Nie dla patentów na oprogramowanie


Powrót do strony [Konsultacje]

Szczegółowa analiza kwestionariusza Komisji

Plan dokumentu

Wprowadzenie

FFII zapoznało się z procedurą konsultacji i kwestionariuszem, po czym przedkłada:

  1. Pogłębioną analizę problemów związanych z obecnym systemem patentowym, ponieważ uważa te informacje za niezbędne dla każdego, kto chce zrozumieć kwestionariusz i odpowiedzieć na niego w rozsądny sposób.
  2. Komentarze i analizy każdego rozdziału kwestionariusza.
  3. Typowe odpowiedzi, które ułatwią przedsiębiorstwom wypełnienie kwestionariusza. Można ich użyć jako podstawy własnej odpowiedzi, choć oczywiście można też odpowiedzieć całkiem samodzielnie.

Rozdział 1 - Podstawowe zasady i cechy

Uwagi ogólne

Komisja Europejska mówi o utrzymaniu swego rodzaju równowagi między interesami użytkowników systemu patentowego po jednej stronie a społeczeństwem po drugiej. Problematyczne w tym założeniu jest znaczenie przypisywane równowadze ponieważ ustalanie podstawowych zasad prawa patentowego nie polega na zachowaniu równowagi między właścicielami patentów a resztą społeczeństwa.

Interesy właścicieli patentów powstają dopiero wtedy, gdy pojawia się system patentowy. Nie ma tych interesów przed wprowadzeniem tego systemu, inaczej oznaczałoby to przyjęcie założeń "prawa naturalnego" (zgodnie z którym wynalazcy mają naturalne prawo do monopolu z racji swoich dokonań). Taka teoria praw naturalnych nie jest akceptowana przez naukowców w stosunku do systemu patentowego (inaczej jest np. w stosunku do prawa autorskiego).

Niniejsza część kwestionariusza dotyczy rozważań związanych z ukształtowaniem prawa patentowego, jego materialnoprawnych zasad (dlaczego patentować, co ma być patentowane). Do wyważenia interesów może dochodzić później, już po zdecydowaniu czy chcemy patentów i co będziemy patentować. Równoważeniem można określić wszystko co jest dodawane do podstawowych zasad (np. wyjątki dla interoperacyjności, ochrony konkurencji, zdrowia publicznego itp.).

System patentowy jest systemem publicznych zachęt. Interesy "użytkowników" są drugorzędne. Nadrzędne są cele polityki publicznej, czyli promowanie takich innowacji jak to określa prawodawca. Innymi słowy, interesy społeczeństwa jako całości mają zawsze pierwszeństwo przed realizacją praw jakie zostały udzielone właścicielom patentów.

Jeśli się tego nie zapewni, to system patentowy będzie szkodzić innowacyjności, zapobiegać upowszechnianiu wiedzy technicznej, będzie niekorzystny dla przedsiębiorczości, a także będzie przeszkodą dla swobodnej i nieskrępowanej konkurencji.

Analiza

Artykuł 52 Europejskiej Konwencji Patentowej (EPC) określa materialnoprawne reguły co do zakresu patentowalności. Lecz Techniczne Izby Odwoławcze (TBAs) Europejskiego Urzędu Patentowego (EPO) rozmyły te materialnoprawne reguły, wprowadzając nowe pojęcia, takie jak "wkład techniczny" i "dalszy efekt techniczny". Podejście TBA nie jest naśladowane przez wiele sądów narodowych, co prowadzi do niepewności prawnej, gdyż patenty udzielane przez EPO nie muszą być egzekwowalne we wszystkich Państwach Członkowskich Europejskiej Organizacji Patentowej (EPOrg).

Tam, gdzie Techniczne Izby Odwoławcze EPO wykroczyły poza swoje kompetencje rozszerzając zakres patentowalności, jasne i precyzyjne zasady muszą być przywrócone. Decyzje o zakresie działania prawa patentowego leżą w kompetencji prawodawcy, a nie organu wykonawczego. Komisja Europejska musi więc zainicjować przywrócenie reguł Art.52 EPC i interpretowania w zakresie, w jakim takie objaśnienia okazują się potrzebne.

Nacisk należy położyć na jakość patentowania i dokładne zdefiniowanie tego, czego ma dotyczyć prawo patentowe i tego, co ma pozostać poza sferą jego zainteresowania.

Poszukiwanie "równowagi" w sferze prawnomaterialnych norm stosowanych do patentowalności jest akceptowalne tylko jeśli oparte jest na gospodarczych i społecznych przesłankach. Dlatego takie zmiany mogą odbywać się wyłącznie pod nadzorem demokratycznie wybranych organów, które są w stanie weryfikować i wyważać interesy.

FFII uważa, że może się to udać tylko w sytuacji, gdy zostaną wyciągnięte wnioski co do dotychczasowego braku rozdziału władzy w Europejskiej Organizacji Patentowej, w której obecnie przemieszane są funkcje prawodawcze, wykonawcze i sądownicze, prowadząc do szkodliwego konfliktu interesów. Trawjące bez względu na koszty ekspansja systemy patentowego jest nakręcana głównie przez urzędy patentowe, a nie wybrane demokratycznie ciała legislacyjne.

Ponadto, ponieważ ograniczenie konkurencji jest istotą praw przyznawanych patentem, FFII w sposób zdecydowany popiera propozycję zwiększenia wpływu polityki ochrony konkurencji w określaniu roli ekonomicznych narzędzi jakimi są patenty.

Pytania

1.1 Czy zgadza się Pan/Pani, że wymienione cechy są podstawowymi wymogami, które powinien spełniać system ochrony patentowej?

  • jasne konkretne reguły prawne określające co może, a co nie może być chronione patentem, za pomocą których równoważone są interesy właścicieli patentów z nadrzędnymi celami systemu ochrony patentowej,
  • przejrzysta, opłacalna i dostępna procedura ubiegania się o patent,
  • przewidywalne, szybkie i niekosztowne rozstrzyganie sporów między właścicielami praw i innymi zainteresowanymi stronami,
  • dla skuteczności i wiarygodności społecznej wzgląd na inne zadania polityki publicznej takie jak polityka ochrony konkurencji (antymonopolowa), kwestie etyczne, ochrony środowiska, ochrony zdrowia, dostępu do informacji

1.2 Czy są inne cechy, które uważa Pan/Pani za ważne?

1.3 W jaki sposób Wspólnota może lepiej uwzględnić szeroko rozumiany interes publiczny w tworzeniu polityki patentowej?

Odpowiedzi

1.1 Najbardziej zasadniczym wymogiem powinno być stosowanie systemu patentowego tam gdzie gwarantuje on wzrost aktywności innowacyjnej, a nie dopuszczenie go do obszarów gdzie jego wpływ jest odwrotny. Treść zapisów materialnoprawnych i wzgląd na różnego rodzaju interesy są środkami, które mogą wpływać prawidłową politykę, lecz są one tylko wtórne w stosunku do zasadniczego celu. I dopiero po nich, jako trzeciorzędne należy brać pod uwagę cechy takie jak koszty i warunki prowadzenia sporów prawnych.

Niepokoimy się tym, że obecnie uwaga za bardzo koncentruje się na cechach drugiego i trzeciego rzędu. Nie jest właściwe nie branie pod uwagę powodów istnienia systemu patentowego. Na przykład, skoro definicja tworu patentowalnego podlega ciągłej ekspansji, wysiłki by skodyfikować tę ekspansje przy pomocy "prostych reguł" (jak dyrektywa o patentowalności oprogramowania) budzą niepokój.

Z tego powodu koncentrowanie się na wewnętrznych aspektach systemu patentowego i same zmiany wewnętrzne jest błędnym podejściem. Niezbędne jest szersze spojrzenie. Polityka patentowa jest tylko fragmentem szerszej strategii jaka jest polityki innowacji. Wszelkie modyfikacje systemu patentowego powinny wynikać z polityki innowacji.

1.2 Tak, jak wskazano wyżej: główna cechą polityki patentowej powinno być to, że stanowi ona tylko element szeroko rozumianej strategii innowacji. Potrzebna jest większa ilość zabezpieczeń powodujących, że mechanizm systemu patentowego prowadzi do "dobrych" patentów, takich co są przydatne gospodarce i społeczeństwu. Potrzeba klarowniejszych wykluczeń rozwiązań pochodzących z obszarów co do których stwierdzono, że patentowanie nie prowadzi do innowacji.

Chcielibyśmy by ciężar dowodu został przeniesiony na tych co dążą do rozszerzenia sfery działania systemu patentowego, a nie spoczywał na tych co są przy jego pomocy atakowani. Chcielibyśmy wprowadzenia proporcjonalności do systemu patentowego, tak by wyjątkowo lukratywne wieloletnie patenty nie mogły być uzyskiwane na innowacje, które są łatwo osiągalne lub który prawdopodobieństwo powtórnego wynalezienia jest bardzo wysokie. Ograniczenie działania systemu patentowego do "stosowanych nauk przyrodniczych", jak to było w przeszłości, jest dobrą praktyczną zasadą rozwiązująca ten problem.

1.3 Obecnie polityka patentowa jest głównie kształtowana przez:

  • Urzędy patentowe. Szczególnie niepokojący jest przypadek Europejskiej Organizacji Patentowej (EPOrg). Jej Rada Administracyjna może sama zmieniać "Regulamin Wykonawczy" a także działu II do VIII i X Europejskiej Konwencji Patentowej (EPC) wchodząc w ten sposób po części w rolę twórcy prawa. Jej Techniczne (TBAs) i Rozszerzona (EBA) Izby Odwoławcze wzięły na siebie role judykatury doprowadzając do zmiany interpretacji EPC.
  • Urzędników ściśle powiązanych z systemem patentowym. Z reguły osoby powołane do Rady Administracyjnej EPOrg pełnią odpowiedzialne funkcje w urzędach patentowych Państw Członkowskich, są najbardziej wpływowymi doradcami legislatorów (np. większość z nich jest przedstawicielami rządów w "Grupie Roboczej ds Własności Intelektualnej (Patentów)" Rady UE) w ramach której tworzone są projekty aktów prawnych, doradzają więc rządom jak głosować nad propozycjami których sami są twórcami).
  • Największych użytkowników systemu patentowego. Nie ustają oni w wysiłkach rozciągnięcia granic patentowalności. Przy EPO działa składający się z najlepszych klientów "Stały Komitet Doradczy" (SAPECO). Proponowana przez Komisje dyrektywa o patentowalności oprogramowania było tworzona w bliskiej i wyłącznej współpracy z tymi koncernami i reprezentującymi ich organizacjami.

Najlepsza drogą doprowadzenia do uwzględniania interesu publicznego byłoby:

  • Wyraźne rozdzielenie funkcji prawodawczej, sądowej i wykonawczej w ramach systemu patentowego. A więc nie zaakceptowaniu prawa Wspólnoty Europejskiej które opiera się na praktyce orzeczniczej urzędu wykonawczego posiadającego jedynie własną procedurę i organy odwoławcze. Prawa co do którego nie będzie możliwości odwołania się do Sądu Wspólnoty (ponieważ ten urząd wykonawczy nie jest częścią Wspólnoty),
  • Przeniesienie procesu tworzenia polityki patentowej z wąskiego kręgu administratorów i użytkowników systemu patentowego na fora dostępne dla szerszej publiczności
  • Uświadomienie, że system patentowy jest tylko jednym z narzędzi z dostępnych przy tworzeniu polityki innowacji i powinien być wykorzystywany gdy spełnione są określone warunki, a nie jako uniwersalne panaceum ("więcej patentów" nie jest tym samym co "więcej innowacji", a w rozmaitych sytuacjach może oznaczać mniej innowacji).

Rozdział 2 - Patent Wspólnoty jako priorytet dla UE

Uwagi ogólne

Wśród zasad, które należałoby uwzględnić przy realizacji Patentu Wspólnoty są:

  1. Zapewnienie demokratycznej kontroli nad systemem patentowym
  2. Jasne i trwałe oddzielenie władzy wykonawczej, legislacyjnej i sądowej, w trakcie tworzenia prawa patentowego, udzielania patentów i prowadzeniu sporów patentowych. Należy powołać w Parlamencie Europejskim komisję śledczą dla zbadania niezależności istniejących w ramach EPO Technicznych Izb Odwoławczych (TBAs) i Rozszerzonej Izby Odwoławczej (EBA). Wyniki pracy tej komisji powinny stanowić podstawę dalszego działania TBAs i EBA EPO i podstawę dla decyzji odnośnie Patentu Wspólnoty.
  3. Przywrócenie właściwego znaczenia artykułowi 52 EPC, poprzez przerwanie odwoływania się do stworzonego przez EPO TBAs orzecznictwa, które umożliwia szkodliwe patentowanie oprogramowania i metod prowadzenia działalności gospodarczej. Byłoby to zgodne z np. z obecnym orzecznictwem polskim w którym używa się innej niż TBAs definicji tworu patentowalnego (wynalazku i wkładu technicznego)

Analiza

Zapobieganie kosztom wynikającym z tłumaczeń nie likwiduje niebezpieczeństw wiążących się z rujnującymi dla małych i średnich przedsiębiorstw sporami prawnymi, ani też zagrożeń związanych z anty-konkurencyjnymi praktykami i innymi nadużyciami którym sprzyjałoby przejście do pan-europejskiego systemu rozstrzygania sporów patentowych.

Przystąpienie Wspólnoty Europejskiej do EPC powinno opierać się na przywróceniu klarownego wykluczenia z patentowania oprogramowania i metod prowadzenia działalności gospodarczej, a nie na potwierdzaniu zaniedbań EPO. To oznacza podjęcie problematyki odpowiedzialności i rozdziału władzy.

Zgodnie z projektem Patenty Wspólnoty będą tytułami prawnymi Wspólnoty (tekst Rady, pkt.7 uzasadnienia, str.7) udzielanymi przez nie-Wspólnotową organizację.

Spowoduje to że nie będzie możliwe odwołanie się do Wspólnotowego sądu sprzeciwie co do udzielania tych tytułów prawnych Wspólnoty (propozycja Komisji 2.4.5.2 str.15). Nie będzie możliwe odwołanie do żadnego innego niezależnego sądu. Co więcej, Wspólnota nie będzie miała żadnego wpływu na udzielanie tych tytułów prawnych. Z perspektywy Wspólnoty te tytuły nie mają umocowania prawnego.

Propozycja Patentu Wspólnoty czyni Rozszerzoną Izbę Odwoławczą EPO najwyższym autorytetem co do udzielania patentów. Z drugiej strony Wspólnotowy Sąd Patentowy / Europejski Trybunał Sprawiedliwości będzie najwyższym sądem w kwestiach naruszania i unieważniania patentów. Prowadzi to do powstania dwóch oddzielnych systemów prawnych, pozwala na różne interpretacje Europejskiej Konwencji Patentowej. Jedna organizacja uzyskuje prawo udzielania patentów, druga prawo ich unieważniania.

Pytania

2.1 W porównaniu z dokumentem ustanawiającym wspólne stanowisko w sprawie Rozporządzenia o Patencie Wspólnotowym, czy istnieją alternatywne lub dodatkowe cechy, które powinien posiadać skuteczny system wspólnotowej ochrony patentowej?

Odpowiedzi

2.1 Najważniejszym jest podział władzy na wykonawczą, legislacyjną i sądową, które obecnie wszystkie razem są w jakimś stopniu sprawowane przez EPO. Wspomniano o tym w odpowiedzi na poprzednie pytanie. Oznacza to, że praktyka orzecznicza wchodzących w skład EPO technicznych i rozszerzonej izb odwoławczych (TBA/EBA) nie może stanowić podstawy dla prawa wspólnotowego, bo oznaczałoby to porzucenie obecnych narodowych ustawodawstw patentowych i ich interpretacji dokonywanych przez sędziów we wszystkich Państwach Członkowskich. Nawet w W.Brytanii, której orzecznictwo jest najbardziej zbliżone do orzecznictwa EPO jest ono o wiele bardziej rygorystyczne.

Wspólnota Europejska nie powinna przystępować do Europejskiej Konwencji Patentowej w sposób, który oznaczałby przekazanie pełni władzy odnośnie interpretacji prawa patentowego Wspólnoty niewspólnotowej instytucji (a mianowicie EPO i jego TBAs i EBA). Nadzwyczajna uwaga powinna być poświęcona temu by przystąpienie do EPC nie prowadziło do stanowienia wspólnotowego prawa przez EPO, z pominięciem tworzących Wspólnotę traktatów, z pominięciem Komisji Europejskiej i Parlamentu.

W przypadku Holandii i licznych innych krajów Patent Wspólnoty wprowadzi działającą wstecznie odpowiedzialność prawną. Patent Wspólnoty spowoduje, że stanie się opłacalne ubieganie o szeroko określone, niejasne i trywialne patenty. Okaże się, że taki patent po wielu latach będzie stanowić podstawę do roszczeń. Dla mniejszych przedsiębiorstw bronienie się w sądzie będzie często za kosztowne, więc zwykle zapłacą haracz. W ten sposób Patent Wspólnoty uczyni szantaż opłacalnym i legalnym.

W Belgii wprowadzono już działającą wstecznie odpowiedzialność prawną, ale dopuszczalny okres jest krótszy. W przypadku Patentu Wspólnoty przewiduje się okres dłuższy niż w USA. Jest ironia losu, że amerykańskie doświadczenia z wymuszeniami uświadomiły tam konieczność zmian, gdy Europa planuje coś jeszcze gorszego.

Rozdział 3 - Europejski System Patentowy i Europejskie Porozumienie w sprawie rozwiązywanie Sporów Patentowych (EPLA)

Uwagi ogólne

Wydaje się, że jako podstawowe założenie tego rozdziału przyjęto iż koszty patentowania i brak możliwości egzekwowania patentów w skali Europy to zasadniczy problem jaki wymaga rozwiązania. Tymczasem obecny system patentowy jest źródłem poważniejszych problemów. Biorą się one z braku jakiejkolwiek nadzoru nad EPO. Prowadzi to do praktyki udzielania patentów na rozwiązania z obszarów w których patentowanie powinno w ogóle nie mieć miejsca, co ma poważne konsekwencje gospodarcze.

Obecny sposób rozstrzygania sporów patentowych w ramach państw w którym przestrzegana jest zasada podziału władzy jest pełen komplikacji, ale okazuje się że ich skutkiem jest lepsze orzecznictwo. Dzięki temu europejskiemu sektorowi informatycznemu udało się w zasadzie pozostać poza zasięgiem szkodliwych sporów patentowych.

Jedynymi niezadowolonymi z możliwości jakie stwarzają narodowe drogi rozwiązywania sporów patentowych to wielkie firmy starające się zwykle uzyskiwać patenty w całej UE. Większość przedsiębiorstw jest zadowolonych narodowych systemów patentowych i sądów. Międzynarodowe koncerny nie reprezentują większości ekonomicznej, choć zwykle są monopolistami. Ich głos należy traktować jako silnie stronniczy.

Analiza

Każda próba zmiany ram pan-europejskiego patentowych sporów prawnych będzie miała pozywany lub negatywny wpływ na konkurencyjność Europy. Będące wynikiem braku prawdziwego nadzoru ześlizgiwania się EPO w stronę amerykańskiego nieskrępowanego podejścia do patentowania oprogramowania i metod prowadzenia działalności gospodarczej powoduje, że ryzyko dla konkurencyjności Europy i jej Strategii Lizbońskiej są znaczne.

Rekrutacja sędziów do specjalnego sądu, który miałby w skali europejskiej rozstrzygać w sprawach sporów patentowych musi realizować zasadę niezależności od organów administracyjnych odpowiedzialnych za udzielanie patentów. Zarówno urzędów funkcjonujących na szczeblu narodowym jak i europejskim. Dlatego projekt statutu, który pozwala obecnym i dawnym ekspertom izb odwoławczych EPO ubiegać się o ten status jest nie do zaakceptowania.

System patentowy EPO musi być zastąpiony systemem patentowym Unii Europejskiej. W szczególności rekomendujemy by Wspólnota Europejska przejęła od EPO funkcje legislacyjną. Europejski Urząd Patentowy powinien być przekształcony w Agencje Wspólnoty. Ponadto, Europejski Sąd Patentowy powinien być sądem Wspólnoty.

Razem z utworzonym odrębnym europejskim urzędem innowacji powinny one wspólnie podając koordynację różnych środków polityki innowacyjnej. W ten sposób dałoby się zachować równowagę niezbędną do kształtowania polityki patentowej jako elementu szerszych działań sprzyjających konkurencyjności Europy.

Pytania

3.1 Jakie zalety i wady dla użytkowników systemu patentowego przedstawiają Pana/Pani zdaniem ustalenia dotyczące rozwiązywania sporów Europejskich przedstawione w projekcie EPLA (Europejskie Porozumienie w sprawie rozwiązywanie Sporów Patentowych)?

3.2 W związku z możliwym równoległym funkcjonowaniem trzech systemów w Europie (narodowego, wspólnotowego oraz europejskiego systemu ochrony patentowej), jaki Pana/Pani zdaniem byłby idealny system rozwiązywania sporów patentowych w Europie?

Odpowiedzi

3.1 Jeśli wdrożenie porozumienia EPLA prowadziłoby do udzielania wysokiej jakości patentów tak jak definiuje je Artykuł 52 EPC jego skutek byłby pozytywny. Jeśli miałoby służyć nadaniu statusu wymagalności orzecznictwu Technicznych Izb Odwoławczych (TBAs) EPO (a więc usankcjonowaniu patentowania rozwiązań programistycznych i rozwiązań dotyczących działalności gospodarczej) jego skutek byłby katastrofalny.

Obecna "niepewność prawna" co do patentów na oprogramowanie utrzymuje na wodzy potencjalnych oskarżycieli i przyczynia się do tego, że w Europie nie ma klimatu dla patentowych sporów w amerykańskim stylu. Dowodzi tego choćby fakt, że najwięcej wniosków o naruszenie patentów jest wszczynanych w W.Brytanii (Trading Technologies kontra rozmaici wytwórcy oprogramowania dla giełd towarowych, NTP kontra RiM), gdzie orzecznictwo patentowe jest najbardziej zbliżone do orzecznictwa EPO.

3.2 Spory o prawa patentowe Wspólnoty powinny być prowadzone przed sądem Wspólnoty, w oparciu o prawo Wspólnoty stworzonym przez prawodawców Wspólnoty (a nie przed przez odpowiedzialnych przed nikim Techniczne (TBAs) i Rozszerzone Izby Odwoławcze (EBA) EPO). Ten sąd nie powinien być związany z jakąkolwiek organizacją nie-Wspólnotową, czy urzędem patentowym.

Jeśli chodzi o patenty udzielane przez Państwa Członkowskie, najbardziej logicznym rozwiązaniem wydaje się utrzymanie możliwości sporów o nie w sądach krajowych. Ich zaletą jest uwzględnianie czynników geografii, języka i kultury. Ponieważ Patenty Europejskie są czymś w rodzaju wiązki patentów narodowych, także dla nich należy przynajmniej utrzymać możliwość wyboru sądu krajowego.

Najważniejsza wymogiem jaki należy spełnić jest zapewnienie możliwości odwołania do sądu, który nie jest ograniczony przez orzecznictwo władzy wykonawczej (urzędów patentowych), gdyż niezależność sądownictwa jest podstawowym warunkiem sprawiedliwości.

Rozdział 4 - Zbliżanie i wzajemne uznawanie narodowych patentów

Uwagi ogólne

Zawarte w kwestionariuszu pytania stanowią próbę przygotowania podłoża dla wprowadzenia dyrektywy o Patencie Wspólnoty w ramach procedury współdecydowania, co oznaczałoby że prawo to musiałoby uzyskać kwalifikowaną większość w Radzie i większość w Parlamencie

Uzasadnieniem takiego procesu legalizacyjnego byłoby to, że obecny system patentowy stanowi barierę dla swobody przepływu towarów i usług w UE.

Analiza

Obecne problemy z europejskim systemem patentowym nie powstały z napięć między Państwami Członkowskimi, lecz wynikają z praktyki EPO, który nie stosuje się do swoich własnych reguł, a które sądy narodowe ciągle przestrzegają.

Istnieją dziedziny prowadzenia działalności gospodarczej, w których obecny system działa jako zakłócenie dla konkurencji, szczególnie wtedy gdy patenty używane są jako nietaryfowe bariery handlowe. Odnośnie tych sytuacji organy ochrony konkurencji powinny wszczynać dochodzenia.

Pytania

4.1 Jakie aspekty prawa patentowego stanowią Pana/Pani zdaniem bariery w swobodnym przepływie dóbr lub usług czy zaburzają wolną konkurencję z powodu różnic w ustawodawstwie lub jego stosowaniu pomiędzy Krajami Członkowskimi?

4.2 W jakim stopniu te różnice maja wpływ na Pana/Pani działalność?

4.3 Jaka jest Pana/Pani opinia na temat wartości dodanej oraz wykonalności opcji (1) - (3) ?

  1. Wprowadzenie do prawa wspólnotowego głównych kryteriów zdolności patentowej Europejskiej Konwencji Patentowej tak by sądy narodowe mogły występować w sprawach interpretacji z pytaniami prawnymi do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Mogłoby to obejmować ogólne kryteria nowości, poziomu wynalazczego i stosowalności przemysłowej z wykluczeniem niektórych specyficznych tworów i dziedzin gdy ma to sens.
  2. Bardziej ograniczona harmonizacja wybranych zagadnień, które nie są regulowane Europejską Konwencją Patentową
  3. Wzajemne uznawanie przez urzędy patentowe patentów udzielanych przez inne Państwa Członkowskie UE, być może związane z porozumieniem się co do ramowych standardów i ich "walidowaniu" przez Europejski Urząd Patentowy, przy założeniu że dokumenty patentowe są dostępne jedynie w języku oryginalnym i dodatkowym języku powszechnie używanym w danej dziedzinie.

4.4 Czy może Pan/Pani zaproponować alternatywne rozwiązania, które Wspólnota mogłaby przyjąć?

Odpowiedzi

4.1 Patentowanie oprogramowania i metod prowadzenia działalności gospodarczej prowadzi do barier handlowych i ograniczania konkurencji na rynku UE. W niektórych Państwach członkowskich, jak np. Polska takie patenty nie są udzielane, a odwołania od decyzji kwestionujących patentowalność oprogramowania odrzucane przez sądy. W innych Państwach Członkowskich, takich jak W.Brytania, praktyka udzielania patentów i orzecznictwo wzoruje się na praktyce EPO w większym stopniu. Stawia to operujące na polskim rynku brytyjskie firmy w gorszej sytuacji i działa jak bariera handlowa, gdy polskie firmy chciałyby wejść na rynek brytyjski.

4.2 Patentowanie oprogramowania i metod prowadzenia działalności gospodarczej oznacza, że wytwórcy i konsumenci oprogramowania narażeni są na arbitralne spory sądowe w przypadku eksportu do innego kraju UE. Patenty te wpływają na działalność przedsiębiorstw w ten sposób że powodują niemożność określenia kiedy produkty i usługi są "legalne" w innych Państwach Członkowskich. Eksporterzy narażeni są więc na istotne ryzyko pozostające poza ich sferą decyzji.

Co więcej nie możliwości ubezpieczania się przed ryzykiem naruszenia praw patentowych. Doświadczenie np. Miller Insurance Services Ltd pokazuje że przy obecnych regułach udzielania patentów nie jest możliwe oferowanie opłacalnych ubezpieczeń. (Patrz: http://en.eu.ffii.org/sections/bxl0411/program/)

4.3 Należy zauważyć że kryterium patentowalności "przedmiotu zgłoszenia" nie zostało wymienione w pkt.1. To kryterium patentowalności jest zasadniczym, gdyż EPO pomijając tę barierę udzieliło dziesiątki tysięcy patentów na oprogramowanie i metody prowadzenia działalności gospodarczej. Wszystkie trzy opcje 1-3 nie prowadzą do jasności w określaniu jakie "przedmioty zgłoszenia" mogą podlegać ochronie patentowej. Nie udzielają odpowiedzi na pytanie o rolę orzecznictwa Technicznych Izb Odwoławczych (TBAs) EPO w interpretowaniu EPC. Czy praktyka orzecznicza TBAs EPO ma pierwszeństwo przed interpretacją sadów krajowych, czy też jej nie ma.

Co do opcji 3, szczególnie wzajemnego uznawanie przez urzędy patentowe patentów udzielanych przez inne Państwa Członkowskie UE, trzeba zwrócić uwagę że otwiera ona zgłaszającym możliwość poszukiwania urzędu patentowego najbardziej skłonnego do zaakceptowania zgłoszenia. Celem Patentu wspólnoty jest zmniejszenie konkurencji między urzędami, a wydaje się ze ta opcja nasila ten problem.

4.4 Wszystkie propozycje musza odnosić się do podstawowego pytania. Czy system stwarza gwarancje udzielania prawidłowego udzielania patentów, czy jest on transparentny i podany nadzorowi z zewnątrz?

Rozdział 5

Pytania

5.1 Jak ważny jest system ochrony patentowej w Europie w porównaniu z innymi dziedzinami prawa mającymi wpływ na Pana/Pani działalność?

5.2 W porównaniu z innymi dziedzinami własności intelektualnej jak znaki towarowe, ochrona wzorów przemysłowych, prawa wyłączne do nowych odmian roślin, prawo autorskie i prawa pokrewne, jak ważny jest system ochrony patentowej w Europie?

5.3 Jak ważny jest dla Pana/Pani system ochrony patentowej w Europie w stosunku do systemu ochrony patentowej na świecie?

Ponadto:

5.4 Jeśli odpowiada Pan/Pani w imieniu Małego lub Średniego Przedsiębiorstwa, w jaki sposób używa Pan/Pani w tej chwili patentów i jak zamierza Pan/Pani czynić z nich użytek w przyszłości? Jakie problemy napotkał/a Pan/Pani korzystając z istniejącego systemu ochrony patentowej?

5.5 Czy istnieją jakiekolwiek inne zagadnienia ponad te poruszone w tym dokumencie, którymi Pana/Pani zdaniem Komisja powinna się zając w stosunku systemu ochrony patentowej?

Odpowiedzi

Stowarzyszenie ISOC Polska przygotowało wzorcowe odpowiedzi na pytania z rozdziału 5.

Szczególnie na te pytania należy odpowiedzieć w sposób zindywidualizowany, opisując jak patenty wpływają na co robisz, na twoja firmę, twoich klientów. Uniwersalne odpowiedzi nie będą miały większego wpływu.

Na wszystkie pytania można opowiedzieć w każdym języku UE, a więc i po polsku. Komisja je przetłumaczy.


Zobacz również:

www.FFII.org.pl

Góra